Biografie Gerardjan Rijnders

Gerardjan Rijnders werd op 2 juni 1949 geboren in Delft.

Na zijn middelbare school ging hij in Amsterdam naar de regie-opleiding aan de Toneelschool en tegelijkertijd studeerde hij Rechten aan de Universiteit van Amsterdam. Beide opleidingen heeft hij afgerond. Op de regie-opleiding werd hij begeleid door Leonard Frank, bij wiens toneelgroep Baal hij in 1974 debuteerde als professioneel regisseur. Hiervoor, na zijn eindexamen in 1973, werkte hij als regie-assistent van Fritz Marquardt, die uitgenodigd was om Penthesilea van Heinrich von Kleist voor de Toneelraad Rotterdam te regisseren. Werken met Marquardt betekende voor Gerardjan Rijnders het vak voor negentig procent leren.

In 1975 werd Rijnders samen met vier andere regisseurs gevraagd om te regisseren bij een nieuwe toneelgroep F Act op, een groep waar jonge regisseurs een kans kregen om professioneel theater te maken, een initiatief van de toenmalige Rotterdamse Toneelraad. In het eerste jaar regisseerde Rijnders een eigen bewerking van Sofokles’ Antigone. In het jaar daarop speelde hij de titelrol in Schreber dat hij samen met Mia Meijer schreef en dat werd geregisseerd door Paul Vermeulen Windsant.

Na regies bij De Nieuwe Komedie (Voor niks gaat de Zon op) en bij het Projekttheater van Frans Strijards (Transsiberië Expres van Copi en zijn eigen stuk Dollie of Avocado’s bij de Lunch) werd hij in 1977, tijdens het werken Sternheims Burger Schippel voor toneelgroep Globe, gevraagd om samen met regisseurs Paul Vermeulen Windsant en Ulrich Greiff de leiding van dit gezelschap over te nemen. Onder zijn artistiek leiderschap (tot 1985) werd Globe een van de spraakmakendste gezelschappen van Nederland.

De volgende twee jaar regisseerde hij voornamelijk voor het Publiekstheater en de Toneelschuur.

Van 1987 tot 2000 was hij artistiek leider van een nieuw gezelschap, Toneelgroep Amsterdam, dat is ontstaan uit een samengaan van het Publiekstheater en toneelgroep Centrum. Dit nieuwe gezelschap staat inmiddels bekend om haar producties van zowel klassiek als modern repertoire, meestal van een artistiek hoog niveau en dikwijls spraakmakend, niet in de laatste plaats door de zogenaamde montagevoorstellingen van Gerardjan Rijnders zelf. In 1996 regisseerde hij bij het Deutsches Theater (Berlijn) zijn eigen stuk Moffenblues; en in januari 1998 bij Schauspiel Bonn Malstrom, de opvolger van Licht; in november 1998 heeft hij bij het Deutsches Theater Penthesilea geregisseerd.

Naast regisseur (en tv-regisseur) is Rijnders ook auteur (met meer dan dertig titels op zijn naam) en soms ook acteur. Sinds 2000 is Rijnders free lance theatermaker en werkt(e) hij bij o.a Toneelgroep Amsterdam, Het Nationale Toneel, Het Zuidelijk Toneel, Het Rotheater, Het Zuidelijk Toneel, De Mug met de Gouden tand/VPRO, ToneelgroepDe Appel, Suver Nuver ,Carver, Wunderbaum, De Warme Winkel en Dood Paard.


Onderscheidingen


Albert van Dalsumprijs 1977 voor Schreber

Albert van Dalsumprijs 1988 voor zijn aandeel in de totstandkoming van drie nieuwe Nederlandse stukken bij Toneelgroep Amsterdam (Bakeliet, De Caracal en De Hoeksteen)

De Theaterfestival Prijs in 2000 voor De Cid

De Hendrik de Vries prijs, 2001, voor zijn gehele oeuvre.

De Prins Bernhard Cultuurfonds Theater Prijs, 2003, voor zijn gehele oeuvre

GESCHIEDENIS

 

SEIZOEN2009/2010

BERM
Bellevue Lunchtheater
Stuk van Rik van den Bos met Henny Orri en Diane Lensink
Regie

ZOMERTRILOGIE
Carlo Goldoni
Toneelgroep Amsterdam
vertaling

POESKAFEE
Wanda Reisel
Rotheater
Regie

MARILYN MONROE, DIAMONDS ARE A GIRL'S BEST FRIENDS
Matzer producties, regie: Madeleine Matzer
Tekstbijdrage

UBU
&
HET PROCES UBU

Alfred Jarry & Simon Stephens
Toneelgroep Amsterdam

 

SEIZOEN 2008/2009

De tien gezworenen
Reginald Rose

Vertaling, bewerking en regie
Afstudeervoorstelling ATKA
prem.:15 juni 2009
itsfestivalamsterdam.com

Victory Boogie Woogie
Het Zuidelijk Toneel
Tekst en regie

Ben ik al geboren?
Tekst en regie
Toneelgroep De Appel
|
Beeld: Serge Ligtenberg
Geselecteerd voor het Theaterfestival 2009
Sacha Bulthuis genomineerd voor de Theo d'Or

Woyzeck
Georg Büchner
Rotheater
Regie

Tragedie
Geënsceneerde lezing in Florence
www.teatrodellalimonaia.it

Etre Blessé
Karina Holla
Regie (nl.)
Karina Holla genomineerd voor de VSCD mimeprijs

SEIZOEN 2007/2008

Wie is er bang voor Virginia Woolf?
Edward Albee
winnaar toneelpublieksprijs 2007
De voorstelling won ook de toneelkijker
Een prijs toegekend door de Vrienden van de Delftse Schouwburg De Veste
Voor de beste toneelvoorstelling van het seizoen 2006/2007
Delft, 15 september 2007

De buik vol
Mosse Lezing
19 september, 17 uur, Mozes en Aaronkerk
Een lezing over homoemancipatie en welke rol het theater daarin (niet) kan spelen
Afgewisseld met scènes uit ' We doen wat we kunnen' van Dik Boutkan en Martin van Poppel
Fragmenten uit de film zijn te zien op Youtube.

De kleine man
Jim de Groot & de Matangi's
Een ode aan het Nederlandse lied van 1890 tot 1930
Eindregie
Prem: ma 29 - 10 -2007, Leidse Schouwburg

foto: Trea van Drunen

Gods Wachtkamer
Carver
tekst en regie

foto: Ben van Duin

Hollandse Spoor
Het Nationale Toneel
Voorstelling t.g.v. de opening van de nieuwe zaal achter de koninklijke schouwburg
Tekst: Nazmiye Oral, Kiek Houthuijsen, Gerardjan Rijnders e.a.
Regie: Johan Doesburg

Bazel
Dood Paard
Een tekst van Willem de Wolf, gespeeld door Gillis Biesheuvel en Gerardjan Rijnders


As you like it
William Shakespeare
Het Nationale Toneel
Bewerking, samen met Janine Brogt, en regie

foto: Annaleen Louwes

Malpensa
Ilja Leonard Pfeijffer
Annette Speelt
Regie

Moskou-Oetrosjki
Een passiespel in 38 stations
van Robert Nemack, Bruno Nelissen e.a.
Producent: Kameroperahuis
Artistieke coaching

Zum Wohl!
Suver Nuver
Een voorstelling over woede en walging
Oerolfestival, de Parade en de rest van het land
Tekst en regie

seizoen 2006/2007

Stills
Een voorstelling van Carla Mulder e.a.
n.a.v. drie-dimensionale foto's van haar grootvader uit het begin van de vorige eeuw.
Eindregie.
(meer informatie)

Tocada (o el coamante olvidado)
25 augustus 2006
Geënsceneerde lezing van Beroerd (of de vergeten medeminnaar)
Tijdens het zesde festival de dramaturgia europea contemporánea in Santiago de Chile, Chili.

Revue Utrecht
Voorstelling n.a.v. het 65 jarig bestaan van de Utrechtse Stadsschouwburg

Drakengebroed
Het Nationale Toneel
Een toneelstuk over de tweelingdochters van Ulrike Meinhof
Naar een oorspronkelijk idee van Marie-Louise Stheins en Antoinette Jelgersma
Gespeeld door Het Nationale Toneel, regie: Ivan van Urk
Tekst.
(fragment)

Alles moet weg
Els Inc
Herneming van een bewerking van De Hoeksteen
Regie: Arie de Mol

Woord
Firma Rieks Swarte
Herneming van een voorstelling uit het Cordoba festival
Tekst

Jan
Het Zuidelijk Toneel
Tekst voor een voorstelling van Het zuidelijk Toneel over...het vak!
Regie: frans Strijards

De zelfmoordenaar
Tekst van Rutger Weemhoff
Geënsceneerde lezing op 8 oktober in theater Bellevue, 16.30 uur
(Meer informatie)

Jadwiga's laatste reis
Documentaire over een Poolse vrouw in Breda
Die op reis gaat om in Warschau begraven te worden.
(meer informatie)

Echt iets om naar toe te leven
Van Arjan Ederveen
Komedie over een terminaal zieke lesbische kinderboekenschrijfster
Toneelgroep Amsterdam
Regie.

Dogville
Rotheater
Vertaling van de toneelbewerking van Chistian Lollike
Van het scenario van de film van Lars von Trier
Regie Pieter Kramer

Wie is er bang voor Virginia Woolf?
Van Edward Albee
Hummelinck Stuurman Theaterbureau
Met Olga zuiderhoek, Porgy Franssen, Eline ten Camp en Ruben Brinkman
Decor en regie

(beeld: Piek)

Tragedie
Toneelgroep Amsterdam


Titus geen Shakespeare
The Glasshouse
Reprise, regie Kees Roorda


De verstekeling
Een tekst voor een levenslied.
Een project van Cees Krijnen.
Muziek en zang :Fréderique Spigt
Luister naar het lied

Meta
Afstudeervoorstelling HKU
Acteursopleiding
Prem.: 16 juni 2007
Tekst en regie

Weeralarm
'Vrienden van de dansmuziek
Eindregie

seizoen 2005-2006

Thyeste
Opera van Jan van Vlijmen, libretto Hugo Claus.
Een co-productie van de Nationale Reisopera en De Muntschouwburg in Brussel.

Het bezoek
De Appel
Een nieuw stuk speciaal voor Toneelgroep De Appel geschreven.
Gebaseerd op Het bezoek van de oude dame van Friedrich Dürrenmatt.
Première: 3 december 2005 in het Appeltheater, Den Haag.

Huis van de toekomst
Toneelgroep Amsterdam
Voor de productie Huis van de Toekomst, een multi-media voorstelling van Carina Molier, schrijft Gerardjan Rijnders samen met Carina Molier het basis scenario
Première: 12 maart 2006.

Alles Moet Weg!
Els Inc.
Toneelgezelschap Els Inc. speelt Alles moet weg! gebaseerd op Gerardjan Rijnders'
De Hoeksteen uit 1987. Speciaal voor deze productie herschreef Rijnders deel 4 en deel 5.

Blöd
(Bellevue/ Theaterzaken Via Rudolphi.)
Reprise van de succesvolle lunchpauzevoorstelling.

Het hay dieet
coproductie van Productiehuis d'amor, Theater De Lieve Vrouw en het Mondriaanhuis Museum voor Constructieve en Concrete Kunst)
Mark Kraan en Mariël Vaartjes maken een voorstelling n.a.v. een decorontwerp dat Piet Mondriaan maakte voor het toneelstuk
'Het vergankelijke is eeuwig' van Michel Seuphor. Gerardjan Rijnders helpt..

Zien en zien
Stan en DitoDito
Gespeeld door o.a. Guy Dermul en Sara de Roo
Theatre de la Bastille in Parijs op donderdag 24 en vrjjdag 25 november 2005.

Bob, Bob, Bob en Bob
Joost II Sickenga
Bellevue lunchtheaterproductie
Première: 30 april 2006
Regie

Laten stikken
Een film over euthanasie in opdracht van de NVVE
Scenario en regie

beeld: charlotte bogaert
Tekst voor Joop

Tekst voor Maska Ljubjana

Titus geen Shakespeare
Door The Glass House, regie: Kees Roorda
Nieuwe, bijgewerkte versie

De snelheid van de tijd
gasthuissessie van Carina Molier en Gerardjan Rijnders

Beeld: Annet Kammerich

Alpha Centauri
Geschreven door Joeri Vos
Afstudeervoorstelling toneelschool Arnhem

beeld: Noël S. Keulen
Bekroond met de publieksprijs ( 1 van de 3) op het ITS festival te amsterdam, juni 2006.